Network Terimleri ve Acıklamaları?

IP adresi;
bir bilgisayara kullanıcı tarafından atanmış olan 32 bitlik bilgidir. Bu bilgi genelde rakamlardan oluşur. Ipv4 ve Ipv6 olmak üzere iki çeşit IP adresi mevcuttur. Bu IP adresleri birbirlerinden nokta ile ayrılırlar ve her bir nokta ile ayrılmış bölüme oktet denir. IP adresleri her biri onlu sayı 0 ila 255 arası bir sayıdır. Bu sayede farklı yerlerde bulunan bilgisayarların birbirleri ile daha sağlıklı haberleşmesi sağlanır. Aynı zamanda bilgisayarların internet protokolu üzerinden çalışmasını sağlayan tanımlamalardır. Örneğin; 194.27.200.20 IP adresi, dört oktetten oluşur ve her bir oktet 8 bit olarak (ondalık tabloya göre) hesaplanır.

NOT: IP adresleri her zaman Ipv4 standartlarına göre 4 oktetten oluşmaktadır. Ipv6′da bu değişiktir.
Desimal gösterim : 123. 45 . 35 .122
İkili Gösterim : 11001010. 00101010 . 00100101 . 11010010
IP adresleri ise kendi aralarında iki bölümden oluşurlar. Bu bölümlere NetID ve HostID adı verilir.

NetID:
Bilgisayarın bağlı bulunduğu ağı IP adresi üzerinde tanımlayan bölüme NetID denir.
HostID:
Ağ içerisindeki bilgisayarların birbirinden ayrılmasını sağlayan IP Adresi değerine ise HostID denir. IP Adresleri temel olarak A, B, C diye (standartlara göre) 3 sınıfa ayrılırlar.
A Sınıfı: 127 ağ ve 16,77,214 bilgisayar tanımlanabilir.
B Sınıfı: 16,383 ağ ve 65,534 bilgisayar tanımlanabilir.
C Sınıfı: 2,097,151 ağ ve 254 bilgisayar tanımlanabilir.

Bir network üzerinde bulunabilecek bilgisayar sayısı IP adresinin HostID alanına bağlıdır. HostID’in bit sayısı arttıkça ağın birleşeceği bilgisayar sayısı da artmaktadır. Bunlar dışında iki IP Sınıfı daha vardır;
D Sınıfı: Multicasting için kullanılır
E Sınıfı: Gelecekte kullanmak üzere rezerve edilmiştir.
Network mühendisi; TCP/IP yazılımını bilgisayarlara yükleyerek, üzerinde bulunan her bir kartın IP adresini tanımlar. Bir IP adresi 32 bit uzunluğundadır. Diğer bir deyişle 8 bitlik 4 kısımdan oluşmaktadır. Her bir kısım binary (ikili) olarak da ifade edileceğinden dolayı desimal olarak 0-255 arasında, ikili olarak da 0000000 ile 11111111 arasında değer almaktadır.

Sınıf İlk bölüm sayıları
A 1-126
B 128-191
C 192-223
Örneğin; 111.192.110.1 bir A sınıfı IP adresidir. 131.192.110.1 bir B sınıfı IP adresidir. 194.192.110.1 ise bir C sınıfı IP adresidir.

SUBNETTING Nedir ?
Bir şirket düşünün ve bu şirketin çalışma gruplarına ayrıldığını düşünün. Bu şekilde ise her çalışma grubunun kendine ait bir IP Adresi olması gerekmektedir. İşte bu durumda bir adres alanını subnetlere bölmek için Subnet Mask olarak bilinen IP maskları (subnetting) kullanılır.

Subnet Mask :
Subnet mask IP adresinin mask kısmını oluşturur. Böylece TCP/IP, Network adresi ile TCP/IP adresini birbirinden ayırır. Bu sayede NetID ve HostID bölümleri birbirinden ayırt edilir. Subnet mask network sınıfına göre düzenlenir.
Varsayım subnet değerleri:
Sınıf Adresi
A 255.0.0.0
B 255.255.0.0.
C 255.255.255.0

Özel Subnet Mask Oluşturmak :
NetID ve HostID değerlerinden oluşan IP adreslerinde; özel subnet maskları oluşturularak daha verimli bir network iletişimi sağlanabilir. Bu durumda network içerisindeki çalışma gruplarını da kısımlara ayırmak gereklidir. Öncelikle network üzerinde kaç tane subnet yaratılacak ona karar verilir.

CLASSLESS INTER DOMAIN ROUTING (CIDR)
CIDR, Internet için yeni bir adresleme yöntemidir. IP adreslerinin daha etkin kullanımını sağlar. CIDR’a duyulan gereksinimin ana nedeni IP adreslerinin tükenmesi yani yeni bağlantılar için gerek duyulan IP adresinin, adresleme sisteminden doyalı adres bulunamamasıdır.

DNS Nedir?:
IP adresleri ezberlenmesinin zorluğu nedeniyle , genellikle bilgisayarlar “ host “ adlarıyla anılırlar. Yani internet üzerindeki her bilgisayarın bir IP adresi bir de “ host “ ismi bulunur. Fakat iletişimin sağlanması için bu isimlerin tekrardan IP adreslerine çevrilmeleri gerekir. Bu yüzden bu çevirme işlemini yapması amacıyla DNS Domain Name System kullanılır. İnternet`te bulunan her IP adresini ve alan adını barındıran bir veribankasıdır. Bu sistem, öyle kurulmuştur ki , bu veritabanı belirli kriterlere göre ayrılır ve sınıflandırılır.
Bir bilgisayarın alan adı , isim.com şeklindedir. Ayrıca bulunduğu ülkeye göre sonuna ülkenin kodu da eklenir. Örneğin Türkiye`de bulunan bir alan adı şu şekilde olacaktır : “ isim.com.tr “ .
Bu her alanla ilgili birer DNS sunucusu vardır. “tr” domainini alan bütün bilgisayarların listesi bir sunucuda tutular. Veya sonu sadece “.com”la bitenler Amerika`da bir DNS sunucu bilgisayarda tutulur. Bu adresler sondan başa doğru ayrıştırılır. Yani “isim.com.tr” adına göre ayrılır. Ve diğer aynı adlı bilgisayarlarla birlikte düzenlenir. Eğer sonunda bir ülke adı yoksa, ki bu sadece Amerika`daki bilgisayarlar için geçerlidir , direkt “.com” adına bakılarak ayrıştırılır. Bunlara üst düzey domain de denilir.

.com ticari şirketler
.edu eğitim kurumları
.org ticari olmayan organizasyonlar
.net internet omurgası görevini üstlenen ağlar
.gov hükümete bağlı kurumlar
.mil askeri kurumlar

Bilgisayarımızda bir adres girdiğimizde bu bilgiler direkt olarak ilgili DNS sunucusuna ulaştırılır. Bu DNS sunucu eğer bu bilgisayarın bilgisini içeriyorsa DNS istemcisine hemen ilgili adresin IP adresini ulaştırır.

TCP Nedir?
Daha önce de belirtildiği gibi veriler küçük paketlere ayrılıp gönderilirken değişik yollardan ve değişik sıralar ile gönderilirler. Bu paketlerin sıralamasını sağlayan protokolün adı TCP (Transmission Control Protokol)`dir. Örneğin bize gelen herhangi bir veri önce paketlere ayrılır. Bu paketleme işlemini gerçekleştiren TCP aynı zamanda bu paketleri sırası ile numaralandırır ve adreslendirir ve IP katmanına gönderir. Artık gönderme işlemi sadece internet protokolünün elindedir. Paketler yola çıktıktan sonra birbirlerinden ayrılır ve farklı yönleri takip ederler. Bilgisayarımıza ulaştığında bizim bu paketleri bir bütün olarak ve tam sırasıyla görmemizi sağlayan gene TCP`dir. Aynı zamanda TCP/IP `nin en güvenilir protokol olmasını sağlayan işlevi de yerine getirir. Paketlerin belirli bir kısmı ulaştıktan sonra eğer paket sağlam ise TCP bize bir onay gönderir. Eğer paketlerde bir sorun var ise , bu onay gelmez ve biz bu verileri baştan göndermek zorunda kalırız. Yani diğer protokollerden farkı paketlere bir şey olması halinde biz bunu mutlaka biliriz ve eksikleri tekrardan göndermek suretiyle iletişimi kesin tamamlamış oluruz.

ROUTER:
Router internet üzerinde kullanılan , paketlerin varış noktalarına giderken ki bir sonraki uğrak noktalarını belirleyen bir donanım veya kimi zaman bir yazılımdır. Router en az iki ağı birbirine bağlar ve paketlerin hangi yönde gideceğini bağlı olduğu ağların yapılarına ve durumlarına göre belirler. Router`lar olası her türlü yön hakkında bilgileri ve durumlarına ilişkin bir tablo oluştururlar. Bu bilgiyi paketlerin iletilmesi sırasında en güvenli ve en masrafsız yo hesaplayarak yönlendirme işlemini gerçekleştirirler.

ARP ADSRESS RESOLUTİON PROTOCOL:
Yerel bir ağ üzerinde IP adresleri belirlenmiş bilgisayarlar mesajlaşmaya başlamadan önce normalde IP adresinin sahibinin fiziksel adresini sorgulayan gelen bir yayın yaparlar ( broadcasting ). IP adresine sahip bilgisayar kendi fiziksel adresini içeren bir mesajı istemci bilgisayara gönderir ve böylece gerçek veri gönderimi bu adres üzerinden yapılmış olur.

IP ROUTİNG:
Paketlerin net ortamında yönlendirilmesi ve gönderilmesi işlemi Internet Protokolünün görevidir. Paketlerin üzerlerinde yazılı olan adreslere bakarak bunu bir yönlendirme tablosundaki bilgilerle karşılaştırır ve yönlendirmeyi yapar. Bu tablonun oluşturulması görevi ise routing protocolün görevidir. Routing protokolün de çeşitleri vardır ama bunlardan sadece bir tanesi internet yönlendirme domainleri arasında bilgi alışverişi yapar.

ICMP:
Internet Control Message Protokol bu protokol internet protokolün veri iletişimi sırasında beklenmedik bir olay gerçekleşmesi halinde göndereni uyarma görevi üstlenmiştir. ICMP mesajlarına örnek verecek olursak :

UDP
User Datagram Protokol TCP`nin aksine az güvenilir ama daha hızlı olmayı amaçlayan bir protokoldür. Bazı basit istem ve cevap ile işleyen uygulamalarda kullanılması işlemin daha hızlı gelişmesini sağlar. UDP`nin yaptığı paket üzerinde bulunan IP numarasını yanına bir adet port numarası eklemek ve böylece uygulamaların çalışması için gereken socketleri oluşturmak. İnternet`i oluşturan TCP/IP`nin bir başka katmanında bulunan bazı protokol ve uygulamalar da şöyledir:

TELNET:
“ Telecommunication Network “ ibaresinin kısaltılmışı, kullanıcıya başka bir hosta bağlanıp ağ üzerindeki diğer hostlara ulaşma imkanı veren bir terminal protokolü

FTP:
“ File Tranfer Protokol” kullanıcıya kendi bilgisayarı ile başka bir bilgisayar arasında dosya transferi yapabilmesine olanak veren bir protokol

ARCHIE:
Kullanıcıya kayıtlı tüm anonymous FTP sunucularında belirli bir dosyanın adını aramasına olanak veren bir araç.

GOPHER:
İnsanlara mönü bazlı ve hiyerarşik bir arayüz kullanarak veri repositories arasında arama yapılmasına olanak verev bir araç

SMTP:
“Simple Mail Transfer Protokol” internet üzerinde elektronik olarak posta alım ve gönderimini sağlayan standart bir protokol. SMTP internet üzerindeki e-posta sunucuları arasında ve herhangi bir bilgisayardan e-posta sunucuları arasında ve herhangi bilgisayardan e-posta sunucusuna posta ulaşmasını sağlar.

HTTP:
“The Hypertext Transfer Protokol” internet üzerinde bilgi değişimini sağlayan baz protokol. WWW üzerinde bilgiler kullanıldığı sisteme bakmaksızın HTML formatında yazılır ve her sistem bu formatı tanır.

POP:
“The Post Office Protokol” bir kullanıcının e-posta programı ile e-posta sunucu arasındaki POP e-posta sunucusundan istemciye postaların alınmasını ve kullanıcıların kendi posta kutularını yönetmelerine olanak verir.

SNMP:
“The Simple Network Management Protokol” TCP/IP bazlı network araçlarını yönetmeye yönelik prosedürleri ve veritabanlarını belirler.

PING:
“The Packet Internet Groper” , bir sistemdeki kullanıcıya diğer bağlı bilgisayarların durumu ve mesajlaşma süresinde yaşanan gecikmeleri öğrenmesine olanak verir. ICMP Echo mesajlarını kullanır.

WHOIS:
Kullanıcıya internet üzerindeki “domain” ve “domain”`ler hakkındaki irtibat bilgilerini derleyen veri tabanlarında arama yapma olanağı verir.

TRACEROUTE:
Paketlerin uzaktaki başka bir bilgisayara giderken ki yolunu takip edip öğrenmeye yarayan bir araçtır.